Veiligheid - Project ESCAPE
Kader
Het project ESCAPE is een project in het kader van veiligheid voor kustgebieden. De kust is een aantrekkelijk gebied voor toeristen, er spelen in het gebied dan ook grote economische belangen. Het is belangrijk dat al het mogelijke wordt gedaan om de veiligheid in het kustgebied te kunnen garanderen, zodat in geval van een ramp door overstroming de situatie beheersbaar is, óók in de jaargetijden waarin in sommige streken de bevolking meer dan verdubbelt. Daarnaast is het belangrijk voor het imago van het gebied dat de toeristen weten dat er rekening met hen wordt gehouden als het gaat om het garanderen van de veiligheid van de bewoners van het gebied.
Partners
Partners in het project zijn: de provincies Zeeland, Essex (Engeland), West Vlaanderen (België) en Oost Vlaanderen (België) en Rijkswaterstaat, directie Zeeland
Aanleiding van het project
Op 31 januari / 1 februari 2003 was het 50 jaar geleden dat de Noordzee vele slachtoffers maakte in Zeeland, Essex en Vlaanderen. In de jaren na 1953 was het beleid erop gericht een dergelijke ramp in de toekomst te voorkomen. Kustverdediging en dijkversterking werden gezien als de oplossing. De laatste jaren groeit het besef dat niet voor 100% kan worden gegarandeerd dat in kustgebieden een dergelijke ramp kan worden voorkomen. Door de klimaatverandering stijgt de zeespiegel, bovendien zullen zich vaker extreme weerssituaties voordoen.
Doel
Het project ESCAPE richt zich daarom op wat er moet gebeuren als de dijk doorbreekt, of dreigt door te breken. Daarbij betrekt het project mogelijke bijdragen vanuit ruimtelijke planning, risicomanagement strategieën, rampenplannen en wil publieke bewustwording van potentiële gevaren vergroten.
Thema's van het project ESCAPE
- Ontwikkeling van een raamwerk rampbestrijdingsplan overstromingsrampen
De vereisten en de condities die aan zo'n plan moeten worden gesteld worden benoemd. Hierbij wordt veel aandacht aan de transnationale en interregionale aspecten besteed.
In het kader van dit thema zijn drie (Engelse)rapporten verschenen:
Het hoofdrapport kan beschouwd worden als het resultaat van de internationale uitwerking van dit thema;
het tweede rapportvoor de ontwikkeling van een plan voor een noodsituatie hoogwater, dit voorstel is een leidraad voor de plaatselijke en regionale overheden in Zeeland;
het derde rapport hoort bij het hoofdrapport, het beschrijft 8 risicocontrole-maatregelen, elk onderverdeeld in 7 paragrafen (w.o. risico, controlemaatregelen, planning en budget). - De bewustwordingsmodule
Het tweede thema is gericht op bewustwording van het publiek. Hierbij worden verschillende doelgroepen onderscheiden: jeugd, volwassenen en experts/wetenschappers.
Voorlichtingsvideo's
Er zijn drie voorlichtingsvideo's geproduceerd rondom het thema internationale bewustwording met betrekking tot overstromingsrampen.
a. Allereerst de Nederlandstalige video 'Het water komt'. Deze video begint met een fragment uit het toneelstuk 'Coupure' dat gaat over de Watersnoodramp van 1953. In dit toneelstuk speelt een jonge auteur die de ramp niet zelf heeft meegemaakt. Tijdens de voorbereiding op zijn rol groeit bij hem de vraag wat er precies gebeurd is in de nacht van 31 januari op 1 februari 1953. Hij vindt een dagboek van een jongen van dertien die de verschrikkingen van de ramp heeft meegemaakt. Aangeslagen door het verhaal zet hij zijn onderzoek voort. Een ingenieur van Rijkswaterstaat vertelt welke maatregelen Nederland heeft genomen om een dergelijke ramp te voorkomen. Het gevaar van de zee lijkt bedwongen. Maar door extreme regenbuien komt het water nu via onze achterdeur binnen. Wat staat ons in de toekomst te wachten? Hoe lang houden wij een land dat voor tweederde onder de zeespiegel ligt nog droog?
Speelduur: ongeveer 25 minuten
De band kan voor € 15,- besteld worden bij Scoop: (0031) (0)118-682500
b. Dan zijn er nog twee Engelstalige video's met een Vlaamse voice-over gemaakt. De video 'fragile land' is bedoeld voor volwassenen (politici, wetenschappers, medewerkers van autoriteiten en vrijwilligersorganisaties en Rijkswaterstaat). De video 'borrowed land' is bedoeld voor jongeren in de leeftijdscategorie van 10-14 jaar. Deze video's kunnen besteld worden door een e-mail te sturen naar dhr. P.J. Mersie of telefonisch, Provincie Zeeland, dhr. P.J. Mersie, (0013)0118-631349. (U kunt door te klikken op de naam van de video de betreffende video nu op uw pc bekijken, afspeelduur resp. 5 en 10 minuten.)
Voorlichtingspakketten
Onder dit thema vallen ook de twee voorlichtingspakketten voor educatieve doeleinden: de Nederlandstalige en de Engelstalige watersnoodkrant. - Het Hoogwater Informatie Systeem
Thema drie concentreert zich rond het Hoogwater Informatie systeem (HIS). HIS is computermodel dat in de vorm van een animatie laat zien welke gebieden in 1953 bij de dijkdoorbraken het eerst overstroomden, welke gebieden nu (2003) het eerst zullen overstromen en waar het eerst maatregelen bijvoorbeeld in de vorm van evacuatie zullen moeten worden genomen. Het model geeft inzicht in hoe het water zich bij de huidige ruimtelijke inrichting verspreidt. Wellicht dat daaruit blijkt dat er maatregelen op het gebied van de ruimtelijke ordening nodig zijn in het kader van de veiligheid (b.v. aanleggen of juist verwijderen van huidige barrières om het water beter te sturen).
Daarnaast kan het model ook bij trainingsprogramma's voor hulpverleners gebruikt worden.
Allereerst wordt het HIS getest aan de zuidkant van de Westerschelde. Keuze voor dit gebied heeft als voordeel dat het project grensoverschrijdend / transnationaal is: het water zal immers in geval van overstroming niet stoppen bij de grens. Daarnaast moet in het model ook rekening worden gehouden met water dat vanuit België naar Nederland komt(regenwater, Schelde en/of water vanuit de Belgische kust). Bij een ramp in de Westerschelde zullen de hulpverleners uit België en Nederland nauw met elkaar samenwerken. Op basis van de uitkomsten van het model kunnen de hulpdiensten vooraf zaken op elkaar afstemmen en gezamenlijke trainingsprogramma's opzetten.
Download het rapport over het Hoogwater Informatie Systeem. - De evacuatiemodule
Thema vier betreft het ontwikkelen van een ICT evacuatiemodel. Op basis van dit model kunnen besluiten worden genomen over de wijze waarop een evacuatie georganiseerd moet worden (beschikbaarheid wegen, transportmiddelen etc, etc). Het betreft hier een zogenoemd "decision support system", een systeem dat bestuurlijke besluitvorming ondersteunt.
Ook in dit model (evenals in het HIS-model) wordt voor het Zeeuws Vlaams / Vlaams grensgebied gekozen. Niet alleen omdat dit gebied eenzelfde organisatorische en geografische samenhang heeft maar ook vanwege de mogelijke koppeling van het HIS met het evacuatie model. Met deze koppeling wordt een sterk innovatief element toegevoegd aan het ESCAPE model.
Relevante websites